جتصا

صادرات زعفران، فرصت ها و بازارهای جدید پیش رو

ظرفیت تولید و صادرات زعفران در ایران

✍  در این متن سعی داریم شما را با صادرات زعفران، اصول بازاریابی و بازارهای نوظهور صادراتی آن آشنا کنیم.

زعفران گران‌ترین ادویه جهان با خواص فوق‌العاده است و یکی از گیاهان ادویه‌ای و داروی است که در ایران، مصر، اسپانیا، ایتالیا، ترکیه، سوئیس، پاکستان و مغرب کشت می‌شود. قدمت آن در ایران به ۴۰۰۰ سال قبل می‌رسد و در قدیم به آن زر پران گفته می‌شد که با تأثیر زبان عربی به‌مرور به زعفران تبدیل شد.

این گیاه اولین‌بار در دامنه‌های زاگرس روییده اما سال‌هاست استان خراسان در کشت تجاری این محصول پیش‌گام بوده است. کشت این گیاه در شهرهای مختلف استان خراسان رضوی از جمله زاوه، تربت‌حیدریه، تربت‌جام، تایباد، باخزر، گناباد، نیشابور و بجستان رایج است و این استان رتبه اول کشت طلای سرخ کشور را دارد.

در استان خراسان جنوبی هم عمدتاً شهرستان‌های قائنات، بیرجند، فردوس و بشرویه در کشت زعفران فعال‌اند. استان خراسان جنوبی بعد از استان خراسان رضوی دومین مقام کشت زعفران ایران را دارد اما در کیفیت استان خراسان جنوبی بهترین زعفران ایران و جهان را دارد.

⚡ در بین شهرهای ایران زعفران شهرستان قائن بیشترین شهرت را در بین دیگر شهرها دارد و عنوان پایتخت زعفران ایران را دارد. اما زعفران گناباد هم در این استان کیفیت بسیار بالایی دارد.

بعد از استان خراسان استان‌های کرمان، لرستان، اصفهان، فارس، یزد و مرکزی هم در سال‌های اخیر در کشت طلای سرخ فعال شده‌اند. ۷۰ درصد کشت زعفران و ۷۵ درصد تولیدات این محصول متعلق به خراسان رضوی است.

ایران با ۱۰۵ هزار هکتار سطح زیر کشت زعفران ۸۸ درصد تولید زعفران جهان را در اختیار دارد. هند دومین منطقه کشت زعفران در جهان است اما تقریباً ۷ درصد کل زعفران جهان را تولید می‌کند. جامو و کشمیر تنها ایالت‌های هند هستند که در آنها زعفران تولید می‌شود. اسپانیا هم با ۶۰۰ هکتار زمین سومین تولیدکننده بزرگ زعفران دنیاست.

اما چیزی که اسپانیا را از ایران جدا می‌کند میانگین بهره‌وری ۸٫۳۳ کیلوگرم در هکتار است که بالاترین بازدهی در جهان است و باوجودآنکه اسپانیا سومین تولیدکننده زعفران جهان است ولی در بازاریابی و برندسازی بسیار موفق بوده است به‌طوری که زعفران در جهان بیشتر با اسم این کشور تجارت می‌شود.

سردی هوا باعث بهتر شدن کیفیت زعفران برداشتی می شود و 90 درصد زعفران جهان در ایران تولیدمی شود
سردی هوا در فصل برداشت تاثیر زیادی روی بهره وری و کیفیت زعفران دارد

⚡ در حال حاضر بهترین‌ترین زعفران دنیا در گناباد، قائنات و تربت‌حیدریه کشت و برداشت می‌شود. اما هرات افغانستان و کشمیر هند هم مدعیانی هستند ولی زعفران ایرانی قطعا بهترین و مرغوب ترین زعفران جهان است.

مناطق سردسیر خشک و نیمه‌خشک مناسب‌ترین محل‌های کشت زعفران است و سردی هوا بخصوص هنگام برداشت روی کیفیت زعفران اثر دارد. سردی هوای منطقه از عوامل اصلی تشخیص زعفران مرغوب و کم‌عیار محسوب می‌شود. هر چه منطقه سردتر باشد، کیفیت زعفران بالاتر خواهد بود.

فرآوری زعفران:

درحالی‌که نزدیک به ۹۰ درصد زعفران جهان را تولید می‌کنیم تنها حدود پنج درصد ارزش افزوده این محصول به جیب تولیدکنندگان ایرانی می‌رود.

⚡ سالیانه حدود ۳۰۰ تن زعفران از ایران به بازارهای خارجی ارسال می‌شود که فقط ۳۰۰ میلیون دلار از گردش مالی آن به ایران باز می‌گردد و بخش عمده این تجارت سودآور به خاطر خام‌فروشی، عدم فرآوری و مشکلات بازاریابی و برندسازی … به ایران برگشت نمی‌شود.

و البته بیش از ۱۰۰ واحد بسته‌بندی زعفران در خراسان رضوی فعالیت می کنند اما تقریباً همه این واحدها محصول را خام بسته‌بندی می‌کنند. در سال‌های اخیر تعدادی شرکت دانش‌بنیان در این استان شکل‌گرفته‌اند و سعی دارند با خلاقیت به محصولاتی با چندبرابر ارزش زعفران برسند.

افزایش عملکرد، شناسایی، استخراج، اصلاح نژاد، خالص‌سازی مواد مؤثره، تولید محصولات جدید و تنوع بسته‌بندی از مهم‌ترین فعالیت واحدهای دانش‌بنیان است.

در حال حاضر رقیبان ما در حال طراحی بهبود تجاری‌سازی و فروش این ماده ارزشمند در دنیا به شیوه‌های نوین و ایجاد ارزش افزوده هستند! ایده بسیار خوبی که برای شرکت‌های دانش‌بنیان به نظر می‌رسد شناسایی کالاهای حد واسط و نیمه‌ساخته کارخانجات تولید مکمل‌ها، دارو و محصولات بهداشتی آرایشی است که به نحوی از زعفران در فرمولاسیون خود استفاده می‌کنند.

فرآوری زعفران ارزش آفرینی چندبرابر ایجاد می کندو شرکت های دانش بنیان می توانند صادرات صادرات را به صورت فرآوری داشته باشند
فرآوری زعفران و صادرات محصول فرآوری شده ارزش افزوده حتی چندصد برابری نسبت به صادرات فله زعفران دارد

در رده پایین‌تر شرکت‌ها می‌توانند با شناخت ذائقه کشورهای با افزودن زعفران به دم‌نوش‌ها، طعم‌های جدید و بی‌نظیری فرموله و روانه بازارهای مقصد کنند.

انواع زعفران صادراتی:

این تقسیم‌بندی‌ها معمولاً بر اساس طریقه جداکردن کلاله از خامه زعفران صورت می‌گیرد.

  1. نگین سوپر

در بین تمام انواع زعفران، زعفران نگین صادراتی (سوپر) بهترین نوع زعفران است. رشته‌های این نوع زعفران طویل و ضخیم هستند و شکستگی ندارند. رشته‌ها از هم جدا، بدون سفیدی (دم) ، صاف و بدون خمیدگی‌اند بنابراین ظاهر زیبا و چشم نوازی دارند. حدوداً ۱۰۰ کیلو گل زعفران تقریباً ۱ کیلو زعفران سوپر نگین می‌دهد.

این نوع زعفران بالاترین رنگ‌دهی (حدود 260-280 واحد) را دارد و در زعفران اعلای قائنات ممکن است به 290 واحد هم برسد!  

  1.  نگین

زعفران نگین تقریباً تمام ویژگی‌های زعفران سوپر نگین را دارد اما ممکن است کمی شکستگی در آن دیده شود. مهم‌ترین عاملی که این دو زعفران را از هم جدا می‌کند قدرت رنگ‌دهی آن است. رنگ‌دهی زعفران نگین معمولاً زیر 260 واحد است!

  1.  سرگل

به قسمتی خالص زعفران که به رنگ قرمز است و در انتهای تار زعفران قرار دارد، زعفران سرگل می‌گویند. در این نوع زعفران رشته‌ها کوتاه‌تر و ممکن است کمی ضعیف و شکستگی آن کمی بیشتر باشد و در زیبایی به زعفران نگین و سوپر نگین نرسد، ولی در کیفیت عطر و بو بسیار عالی است.

  1. پوشال:

یک کلاله به‌غیراز قسمت قرمزرنگ، دارای قسمتی نارنجی‌رنگ متمایل به زرد هم هست. زمانی که در جدا کردن کلاله قسمت زردرنگ خامه هم با کلاله جدا شود، به آن زعفران پوشال گفته می‌شود. وجود بخش زردرنگ در زعفران پوشال، نشانه اصل بودن زعفران است. زیرا اتصال کلاله به خامه دلیل محکمی برای سلامت و اصل بودن رشته زعفران است. یکی دیگر از دلایل علاقه خریداران به این نوع زعفران وجود تمام رشته و خواص کامل زعفران است.

  1. دخترپیچ

اگر کلاله‌های سه شاخه به همراه تمام خامه روی هم قرار بگیرند و خشک شود زعفران دسته یا دخترپیچ می‌گویند. امکان تقلب در زعفران دسته صفر است و نشان از اصل بودن آن است.

  1. سفیدی (ریشه یا خامه): همان ساقه زعفران که به رنگ سفید است و کلاله‌ها به آن متصل‌اند ریشه یا خامه زعفران نام دارد. برخی معتقدند بخشی از خواص زعفران در سفیدی یا خامه زعفران قرار دارد.

در بین انواع زعفران پرفروش‌ترین آنها زعفران صادراتی نگین و سرگل‌اند. هر دو نوع زعفران قدرت رنگ‌دهی بالایی دارند اما زعفران نگین به دلیل اینکه قلم درشت‌تر است و از نظر ظاهر درشت و زیباست، در مجموع طرف‌داران بیشتری دارد. البته در هر کشوری نوع خاصی از زعفران طرف‌داران بیشتری دارد.

به‌عنوان‌مثال برخی کشورهای عربی از زعفران پوشال استقبال خوبی دارند. در کشورهای اروپایی که کیفیت محور هستند از بالاترین کیفیت زعفران یعنی زعفران سوپر نگین برای مصارف دارویی استفاده می‌کنند.

زعفران در چین به عنوان دارو و نه چاشنی یا ادویه شناخته می‌شود و عوارض ورودی آن تقریباً ۳۸ درصد است.

چین یکی از بازارهای فروش زعفران ایران است و برخی واردکنندگان به دلیل تعرفه‌های گمرکی نامتعارف، بخشی از زعفران ایران را در کشورهایی مثل ویتنام و هنگ‌کنگ ترخیص می‌کنند و سپس با روش قاچاق به چین ارسال می‌کنند.

صادرات زعفران و تقاضای جهانی:

تقاضای جهانی زعفران در کشورهای آمریکا، شمال غرب آفریقا، اروپا، هند و چین بسیار بالاست
شرق ایران مهمترین مرکز کشت زعفران جهان

در سال 2020، بزرگ‌ترین کشورهای صادرکننده زعفران در جهان به ترتیب ایران – اسپانیا – افغانستان – یونان – فرانسه – پرتغال – لهستان – هنگ‌کنگ، چین – امارات متحده عربی – هلند و هندوستان بوده‌اند. کشورهای ایران، هند و اسپانیا به ترتیب بزرگ‌ترین تولیدکنندگان زعفران جهان اند.

از ۳۰۰ تن زعفرانی که در ایران کشت میشود حدود ۲۰ درصد در ایران مصرف  و ۸۰ درصد صادرات زعفران داریم

⚡حدود ۹۰ درصد زعفران جهان در ایران تولید می‌شود ولی تنها ۱۰ درصد تجارت جهانی آن در اختیار ایران است و بیشتر کشورهای دیگر از جانب تولید کشاورزان ایرانی صادرکننده جهانی زعفران شده‌اند!

در ابتدا ایران به عنوان تنهاترین صادرکننده طلای سرخ دنیا بود، اما به‌تدریج کشورهای دیگری هم وارد تجارت این گیاه شدند. بازار مبادلات زعفران و فرآورده‌های آن در جهان به میلیاردها دلار در سال می‌رسد اما سهم ایران، در بهترین سال‌ها فقط ۴۰۰ میلیون دلار بوده است!

این سؤال پیش می‌آید که چرا ایران با تولید و عرضه بیشترین زعفران جهان، دستاورد مالی کمی دارد؟

مهم‌ترین دلیل این مشکل، صادرات مجدد زعفران ایرانی است و کم‌کاری‌های صادرکنندگان ایرانی در بازارهای بین‌المللی است. ایران زعفران را با مبلغ کم و با حجم زیاد به برخی کشورها مثل اسپانیا و امارت می‌فروشد و تاجران این کشورها همان زعفران را با بسته‌بندی مناسب و استاندارهای بین‌المللی، به دیگر کشورها با چندبرابر مبلغ می‌فروشند.

بیش از 80 درصد صادرات زعفران ایرانی به پنج کشور محدود می‌شود. یعنی پنج کشور نرخ زعفران ما را تعیین می‌کنند، همین موضوع باعث دور افتادن و عقب ماندن ایران در رقابت و صادرات بین‌المللی زعفران شده است!

⚡ در سال ۲۰۲۰ کشورهای امارات، اسپانیا، هنگ‌کنگ، چین و افغانستان ۵ کشور اصلی خریدار زعفران ایرانی بوده‌اند. سایر کشورهای هدف ایران شامل ویتنام – ایتالیا – قطر – آلمان – سوئد و فرانسه بوده‌اند.

امارات بدون کشت هیچ زعفرانی به یکی از صادرکنندگان بزرگ طلای سرخ دنیا تبدیل شده است.

برای تولید یک کیلوگرم زعفران خشک، حدود چهل ساعت کار شدید و چیدن ۱۵۰۰۰۰ گل است که زحمت آن تماماً به دوش کشاورز ایرانی است.

جمع آوری زعفران بسیار پرهزینه است و متاسفانه زحمت اصلی تولید زعفران بر دوش کشاورز ایرانی است و کمترین سود را می برد
زحمت اصلی تولید زعفران به دوش کشاورز و تولیدکننده ایرانی است

زعفران ایرانی عمدتاً به‌صورت فله به این کشورها صادر می‌شود و تمایل این کشورها هم خرید فله‌ای است چرا که بعد از واردکردن زعفران، آن را با بسته‌بندی و برندهای خاص به بازارهای مصرف عرضه می‌کنند و دیگر ردپایی از زعفران ایرانی باقی نمی‌ماند.

یکی از راه‌های ارزش افزوده صادرات زعفران، تولید و عرضه بسته‌های کوچک به بازار است و دولت هم باید از صادرات بسته‌بندی‌های کوچک بخصوص کمتر از ۱۰ گرم حمایت کند. قیمت زعفران اسپانیا که بیشتر در بسته‌های کوچک و باهدف خرده‌فروشی به بازارها عرضه می‌شود با قیمت زعفران ایران قابل‌مقایسه نیست.

قیمت زعفران در ایران به نرخ کلی‌فروشی حداقل ۳ تا ۴ برابر ارزان‌تر از سایر کشورهاست و حتی قیمت آن در برخی بازارها به ۶۰۰۰ دلار هم می‌رسد. در صورتی که قیمت زعفران فله در ایران حدود ۱۰۰۰ دلار است!

قیمت زعفران در بسته‌های کوچک خرده‌فروشی حتی تا ۱۰ برابر نرخ بسته‌بندی کوچک ایران است! مصرف بسته‌های خرده‌فروشی زعفران در اروپا عمدتاً با هدف عطروطعم دادن به غذاهای معروف دنیا در اسپانیا، فرانسه و هلند همراه ماهی، صدف و ماکیان استفاده می‌شود.

متأسفانه این محصول در بسته‌بندی‌های نیم کیلویی و بیشتر به کشورهایی مانند اسپانیا، عمارات و عمان صادر می‌شود و آنها با بسته‌بندی شکیل، محصول را با نام خودشان صادر می‌کنند.

نسخه‌ای که می‌توان برای زعفران ایران پیچید افزایش کشت نیست بلکه فروش در بسته‌های کوچک‌تر، دو برابر کردن بهره‌وری مزارع، کشت گلخانه‌ای، تولید ارگانیک، فرآوری و بازاریابی حرفه‌ای و اصولی است تا صادرکنندگان به درآمدهای ارزی بالاتری برسند.

پیش‌بینی‌ها و فرصت‌های پیش‌روی صادرات زعفران:

 ۹۰ درصد تولید زعفران در ایران است  ۵ درصد صادرات جهان! گردش مالی ۸ میلیارد دلار و سهم ایران ۴۰۰ میلیون دلار است!!
بازاریابی بین المللی، تحقیقات بازار و مهارت های صادراتی از حلقه های مفقوده موفق صادرات زعفران ایرانی

 زعفران که گران‌ترین چاشنی و ادویه دنیاست پرکاربردترین ادویه جهان هم هست! این گیاه از گیاهان دارویی نشاط‌آور بسیار قوی است و در صنایع داروسازی بخصوص تولید داروهای ضدافسردگی و ضدسرطان استفاده می‌شود. آزمایشات اخیر زعفران را یک عامل ضد پیری معرفی می‌کند!

 در ایران به زعفران بیشتر به عنوان ادویه نگاه می‌شود در حالی که عمده استفاده آن بخصوص در چین و برخی کشورهای اروپایی در صنایع غذایی، دارویی و پزشکی است و به عنوان یکی از موثرترین گیاهان دارویی جهان است. در صنایع غذایی از زعفران عمدتاً به‌عنوان طعم‌دهنده طبیعی استفاده می‌شود.

انتظار می‌رود اندازه بازار جهانی زعفران تا سال ۲۰۲۸ به ۷۲۱٫۵ میلیون دلار برسد که نرخ رشد مرکب سالیانه آن (CAGR) 8.5 درصد است که رشد بسیار قابل‌توجهی است!

افزایش تقاضای مواد طبیعی در صنایع غذایی در جهان به‌سرعت در حال افزایش است. علاوه بر این، خواص دارویی زعفران هم از عوامل کلیدی محرک رشد بازار است.

از طرفی استفاده از آن در غذاها و داروهای سنتی کشورهای آسیایی و اقیانوسیه در حال افزایش است. تقاضای مکمل‌ها هم در جهان رو به افزایش است و طبیعتاً تقاضای زعفران هم به عنوان یک جزء تشکیل‌دهنده فرمولاسیون برخی مکمل‌ها افزایش خواهد داشت!

صادرکنندگان سعی می‌کنند با حضور در بازارهای متنوع و استفاده از شبکه‌های توزیع در بازار کشورهای مختلف به این افزایش تقاضا پاسخ دهند و ایران هم که بزرگ‌ترین تولیدکننده زعفران است می‌تواند در این بازار سهم بگیرد.

احتمالاً بخش پزشکی سریع‌ترین رشد مصرف را تا سال 2028 داشته باشد و بعد از آن مکمل‌های غذایی بیشترین تقاضای زعفران را ایجاد کنند. خاورمیانه و آفریقا مناطق کلیدی افزایش تقاضای زعفران در آینده خواهند بود.

زعفران نگین معمولاً برای صادرات به کشورهای آسیایی استفاده می‌شود. هر چه قلم‌های آن درشت‌تر و صاف‌تر باشد ارزش آن هم بیشتر است. اما زعفران سرگل بیشتر مناسب کشورهای اروپایی، آمریکا و کاناداست.

برخی کشورها زعفران را به خاطر عطروطعم آن استفاده می‌کنند بنابراین زعفران‌های درجه ۳ و ۴ که عطر لازم را دارند و قیمت کمتری هم دارند مناسب این بازارهایند. در عوض برخی کشورها زعفران را به خاطر رنگ‌دهی، می‌خواهند پس زعفران درجه ۱ و ۲ مناسب صادرات به این کشورهاست.

توجه به سلیقه مشتری تأثیر زیادی در صادرات و رضایت مشتری دارد و چون این کار نیاز هر مصرف‌کننده را برآورده می‌کند حاضر به پرداخت قیمت آن هم هست. شاید به همین دلیل است که زعفران ایران ابتدا به امارات، اسپانیا و ایتالیا صادر می‌شود و سپس به دست مشتریان نهایی می‌رسد.

خیلی اوقات مشکل ما این است که به مشتری می‌گوییم ما این محصول را تولید کرده‌ایم و انتظار داریم آن را بپسندد و بخرد در صورتی که معادلات در بازارهای جهانی تغییر کرده است و توجه به سلیقه مشتری از الزامات صادرت موفق است و این کار هم زیاد سخت و پیچیده نیست.

تنها کافی است با شناخت سلیقه و فرهنگ کشور هدف و تطابق کالا با سلیقه و نیاز خریداران که خیلی اوقات فقط تغییرات جزئی است اصطلاحاً آن کالا را برای آن بازار اختصاصی و سفارشی کنیم و بعد از آن است که معجزه تحقیقات بازار و سفارشی‌سازی کالا را در فروش صادراتی خواهیم دید.

فرصت‌های صادرات زعفران به اروپا:

 کشورهای اروپایی مواد اولیه صنایع  غذایی خود را غالباً وارد می کنند و این موقعیت خوبی برای صادرات زعفران ایرانی به اروپاست
بازار اروپا از پتانسیل های صادراتی زعفران ایرانی

برعکس ایران که بیش از ۸۰ درصد صادراتش در انحصار ۵ کشور است. اسپانیا بازار بسیار متنوعی دارد. ۴۲ درصد صادرات این کشور در داخل اتحادیه است که بخشی زیادی از همین زعفران، زعفران ایرانی است که بین ۱۰ کشور بزرگ واردکننده اروپا توزیع می‌شود و شرکت‌های ایرانی می‌توانند با رعایت الزامات و بسته‌بندی مناسب این کشورها را هدف بگیرند.

در سال ۲۰۲۰ کشورهای سوئد، ایتالیا، انگلستان، فرانسه، سوئیس، آلمان، پرتغال، بلژیک، و اتریش بزرگ‌ترین واردکنندگان زعفران از کشور اسپانیا بوده‌اند.(در این بین پیشنهاد می شود ” ناگفته های صادرات مواد غذایی به آلمان” را بررسی کنید)

در همین سال واردکنندگانی از کشورهای سوئد، ایتالیا، انگلستان، فرانسه، سوئیس، آلمان، پرتغال، بلژیک و اتریش هم هرچند خیلی اندک از ایران واردات داشته‌اند اما به نحوی با خرید از ایران آشنایی بیشتری دارند. در نتیجه شاید صادرکنندگان ایرانی بتوانند بهتر در این بازارها کار کنند.

صادرات به اروپا سخت نیست اما نیاز به رعایت الزامات و حرفه‌ای بودن است. متأسفانه بسیاری از صادرکنندگان به دنبال الزامات نیستند و تنها می‌گویند صادرات به اروپا سخت است. درصورتی‌که خیلی از محصولات باکیفیت ایرانی کاملاً شایسته صادرات به اروپاست.

فرهنگ تجارت در اروپا این است که اگر در وعده‌های خود صادق باشید اروپایی‌ها به‌راحتی شما را کنار نخواهند گذاشت و اساس یک تجارت طولانی و سودآور شکل خواهد گرفت.

بسته‌بندی زعفران صادراتی

صادرکنندگان باید مطمئن شوند تا کشاورزان کلاله‌ها را بعد از چیدن گل ها در کوتاه‌ترین زمان جدا می‌کنند و دپوی گل به مدت طولانی کیفیت و بازارپسندی زعفران را به‌شدت کم می‌کند. در ضمن تا جایی که امکان دارد به کلاه‌ها صدمه نزنند! کلاله‌ها باید به‌سرعت خشک شوند تا تجزیه یا کپک نزنند.

ارگانیک بودن زعفران هم از مهم‌ترین عوامل پذیرش زعفران توسط کشورهای تراز اول است. پول خوب در قبال محصول ارگانیک، تمیز و باکیفیت پرداخت می‌شود.

ظروف متفاوتی بسته به فرهنگ کشور هدف می توان در بسته بندی زعفران استفاده کرد اما زیر 30 گرم معمول است
عرضه زعفران بسته بندی ارزش افزوده چندبرابری نسبت به صادرات زعفران فله دارد

شاخص‌های ارزیابی زعفران معمولاً بسته‌بندی بهداشتی و نفوذناپذیر، رطوبت، وجود کپک و حشرات، مقدار ناخالصی و بقایای گل‌وگیاه و بررسی رنگ و عطر است.

البته زعفران خشک شده چندان معطر نیست. اما وقتی در آب خیسانده می‌شود رایحه‌ای قوی متصاعد می‌شود و طعم بسیار خوبی دارد. کشورهای صادرکننده زعفران با رعایت اصول تهیه و نگهداری زعفران می‌توانند کیفیت آن را حفظ کنند. خیلی از این صادرکنندگان با رعایت همین نکات ساده به عنوان تولیدکنندگان و صادرکنندگان زعفران مرغوب در جهان شناخته شده‌اند.

در اروپا بیشتر از بسته‌بندی‌های فلزی استفاده می‌شود چرا که پس از استفاده، اروپائی‌ها ترجیح می‌دهند از ظروف کاربرهای دیگری هم داشته باشند یا در کشورهای عربی بیشتر ظروف کریستالی و شیک را می‌پسندند. بسته‌بندی جعبه‌ای هم در تمام دنیا مشهور است و جذابیت‌های خاص خودش را دارد.

رنگ قرمز و رنگ‌های گرم مناسب بسته‌بندی زعفران است. در بیشتر بسته‌بندی‌ها از رنگ‌های بنفش، زرد و قرمز استفاده می‌کنند تا جذابیت محصول را افزایش دهند. یکی دیگر از ایده‌های جذاب بسته‌بندی زعفران نمایش نمادهای فرهنگی کشور هدف است. البته باید به قیمت و هزینة بسته‌بندی صادرات هم توجه کرد، اسپانیا به عنوان کشوری که در صادرات زعفران موفق است از بسته‌بندی‌های زیبا ولی به‌صرفه استفاده می‌کند.

نقش بازاریابی نوین در موفقیت صادرات:

در صادر کردن زعفران از مهم ترین عوامل پیدا کردن مقصد و بازار مناسب برای صادرات است
تحقیقات بازار، مهارت های بازاریابی و صادراتی از حلقه های مفقوده صادرات موفق زعفران ایرانی است!

به دلیل کم‌کاری‌ها من‌جمله ضعف بازاریابی علی‌رغم اینکه 88 درصد زعفران جهان را تولید می‌کنیم تنوع کشورهای صادراتی بسیار محدودی داریم.

صادرکنندگان و صنایع بسته‌بندی زعفران باید به فکر کاهش انحصار صادرات به ۵ کشوری باشند که بازار زعفران ایران را در اختیار دارند. واسطه‌ها داخلی و خارجی باعث می‌شوند حاصل زحمات کشاورز ایرانی با یک چندم بازارهای جهانی در اختیار دلالان این کشورها قرار بگیرد و هر سال کشاورز انگیزه کمتری برای تولید محصول باکیفیت داشته باشد.

رمز موفقیت تنها در تولید محصول باکیفیت نیست اگر بهترین محصول را هم تولید کنید اما با خریداران دست‌اول ارتباط نگیرید موفقیت چندانی نخواهید داشت و سود اصلی نصیب بازرگانان و واسطه‌های خارجی خواهد شد.

برای ورود به بازارهای دست‌اول و پربازده هر صادرکننده باید مهارت‌های جامع صادراتی را داشته باشد و چنانچه به این مهارت‌ها مجهز شود، نه‌تنها دسترسی بهتری به خریداران عمده دست‌اول پیدا می‌کند بلکه مذاکرات و قراردادهای بسیار سودآورتر و پایدارتری با مخاطبان خواهد داشت!

متأسفانه ایرانی‌ها سال‌ها واردکننده کالا بوده‌اند و شاید مهارت‌های واردات کالا را در حد نیاز داشته باشند اما ما هرگز یک کشور صادراتی نبوده‌ایم و اغلب صادرکنندگان ایرانی ضعف‌های بزرگی در صادرات دارند!

بنابراین مجهز شدن به چنین مهارت‌هایی شانس موفقیت صادرکنندگان را حتی چندبرابر  می‌کند!

شناسایی مهم‌ترین واردکنندگان محصول، چه بازارهایی تناسب بیشتری با محصول دارند؟ در چه بازارهایی رقابت کمتر است؟ تقاضا در آن بازار افزایشی است یا کاهشی؟ عرضه چه ابعاد و اندازه‌هایی مناسب کالاست؟ آیا کالا به مصرف خرده‌فروشی می‌رسد یا در صنایع بزرگ و کارخانجات استفاده می‌شود؟ کالا توسط واسطه‌ها بسته‌بندی و مجدد صادر می‌شوند یا به مصرف‌کننده نهایی می‌رسد؟ و بسیاری پرسش‌های دیگر که پاسخ آنها در تحقیقات، مطالعه بازار و کسب مهارت های صادراتی است!

ورود به بازارهای جدید قرار نیست در عرض یک سال و یکباره اتفاق بیفتد بلکه هر تغییری نیاز به زمان دارد. هر تولیدکننده یا صادرکننده اگر بتواند با هدف‌گذاری مثلاً ۲۰ درصدی برای ورد به بازار سایر کشورها برنامه‌ریزی کند بعد از مدتی خواهد توانست در این بازارها مشتری داشته باشد و چه‌بسا سودی که از صادرات مثلاً 20 درصد محصول به کشورهای مرفه‌تر عایدش شود با سود 80 درصدی صادرات به کشورهای ضعیف‌تر برابری کند.

ابزارهای بازاریابی نوین به نحوی کالا یا خدمات را به خریدار عمده معرفی می‌کنند که حتی در صورت سفر به ایران هم نمی‌توانند به این اطلاعات دست پیدا کنند و این همان چیزی است که دقیقاً خریداران عمده دنبال آن‌اند.

صادرکننده‌ای که همچنان با روش‌های قدیمی و سنتی عمل می‌کند یا در چرخه واسطه گران داخلی و خارجی می‌افتد یا در زمان کوتاه و با سود ناچیز از بازار خارج می‌شود.



دیدگاهتان را بنویسید

error: Content is protected !!